Taal(wetenschap) op de Dag van de Wetenschap

Dag van de Wetenschap 2019Wetenschap verandert de wereld. En hoe! Hoe zouden we bijvoorbeeld met elkaar communiceren zonder wetenschap? 

Maar de veranderende wereld verandert ook de wetenschap. Zo kun je zondag 24 november 2019, Dag van de Wetenschap, naar lezingen, experimenten of zelfs blind dates onder meer over meertaligheid in het onderwijs, taaltechnologie, dyslexie, emoji of de emoties en geloofwaardigheid van lettertypes.

 

In Gent kun je naar een blind date (met Carolien Frijns van Arteveldehogeschool en KU Leuven) die je alles kan vertellen over hoe anderstalige kinderen het best geholpen kunnen worden met het leren van het Nederlands. Hoe een krachtige taalleeromgeving eruitziet, hoe een school meer een thuis kan worden, een 'woonkamerschool' als het ware, om taal maximaal te stimuleren.

Heleen Van der Beeken (Universiteit Gent) vertelt over de wetenschappelijk onderzochte effecten van de verengelsing van het hoger onderwijs op de kennis van studenten. Lijdt het geheugen onder studeren in een vreemde taal, zoals het Engels? Ja, wanneer je de leerstof zelf moet gaan reproduceren, zélfs in het Nederlands. Nee, wanneer je informatie moet herkennen. Ze vertelt hoe dat komt en wat we eraan kunnen doen.

Ook in Gent: een lezing met Charlotte D'Eer (Universiteit Gent) over redactrices en hun tijdschriften in het Europa van de 18de en 19de eeuw.

Verder kun je in Gent naar een lezing over burgerwetenschap met wetenschapsjournalist Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap), coauteur van het pas verschenen boek Citizen Science (Ine Van Hoyweghen en Tine Huyse), o.a. over hoe liefhebbers van oude manuscripten eeuwenoude trouwaktes transcriberen.

Kinderen kunnen in Gent middeleeuws schrijven en tekenen met pluim, pen en perkament. In Leuven kunnen ze leren praten met punten en strepen: in morsecode - taaltechnologie avant la lettre. Ze kunnen er zowel het seinen als het ontvangen van morsetekens uittesten.


Taaltechnologie

Ook wie in de huidige stand van de taaltechnologie geïnteresseerd is, kan in Leuven terecht. Hoe maak je een spellingchecker die beter is dan die van Word? Hoe detecteer je fouten tegen het gebruik van voorzetsels met artificiële intelligentie? Hoe kan een automatisch systeem anderstaligen helpen hun Nederlandse teksten te verrijken? Vragen die rijzen als je een toepassing ontwikkelt om de schrijfvaardigheid te ondersteunen, zoals de Schrijfassistent op de website van VRT Taal. Vragen waarop taaltechnologie een (redelijk) bevredigend antwoord kan geven.


Letters en vormgeving

Wie geïnteresseerd is in letters en typografische vormgeving en hoe die de leesbaarheid beïnvloeden, moet naar Genk, waar de Hasseltse onderzoeksgroep Readsearch je laat experimenteren rond de vraag hoe lezen vlotter en aangenamer kan verlopen.
Je leert er over expressieve lettertypes: veranderingen in het lettertype tonen aan dat expressieve lettertypes kinderen een extra ondersteuning kunnen bieden bij het hardop lezen en begrijpend lezen. Benieuwd of lettertypes ook emoties hebben?
Je leert er over de tactiliteit van het boek: samen met kinderen wordt gezocht welk boekontwerp het lezen stimuleert.
Je leert er over de geloofwaardigheid van lettertypes: kunnen lettertypes 'fake news' in de hand werken?


Emoji

In Antwerpen ontdek je of je aan de hand van slechts een paar emoji kunt raden welk bekend verhaal er wordt afgebeeld. Klassieke sprookjes komen aan bod, maar ook bekende boeken en de nieuwste animatiefilms. Daarna ga je zelf aan de slag en vertel je je eigen verhaal met emoji. Voor wie een stapje verder wil gaan, voorzien de onderzoekers Lisa Hilte en Tim Kreutz uitdagende zinnen om 'af te beelden'. Ontdek zelf welke elementen van taal met emoticons kunnen worden weergegeven en welke niet.


Dyslexie

In Gent zet Annemie Desoete (UGent en Arteveldehogeschool) de wetenschappelijke feiten over dyslexie en dyscalculie op een rijtje. Gaat het bij dyslexie en dyscalculie over méér dan het niet hebben van een talen- of wiskundeknobbel? Worden ze veroorzaakt door slecht onderwijs? Ondanks het feit dat leerstoornissen niet zeldzaam zijn, blijven tal van misvattingen en vooroordelen over deze neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bestaan.


Meer gedetailleerde en praktische informatie is te vinden op de website van de Dag van de Wetenschap.

 

Aanvullende gegevens