Ernstig tekort aan sociaal tolken doet vragen rijzen over beleid

Ernstig tekort aan sociaal tolkenVorig jaar kregen ziekenhuizen, scholen, OCMW's, lokale besturen en andere overheidsinstanties in Vlaanderen die een tolk aanvroegen om een gesprek met een nieuwkomer mogelijk te maken, bijna tienduizend keer als antwoord dat er geen tolk kon worden gevonden. Niet om ter plaatse te tolken, en niet om aan de telefoon te komen.

'Een daadkrachtig sociaal tolkbeleid is blijkbaar geen prioriteit voor Vlaams minister van Inburgering Liesbeth Homans.' Dat zeggen drie onderzoekers van de Onderzoeksgroep Tolkwetenschap aan de KU Leuven. Volgens hen kan het beleid rond sociaal tolken en vertalen in Vlaanderen veel doeltreffender. In een opiniestuk in weekblad Knack leggen ze een aantal pijnpunten bloot en formuleren ze aanbevelingen.

TALKIN: nieuw matchingplatform van Lextra Lingua maakt grote kostenbesparing bij justitie mogelijk

TALKINDe politie onderschepte vrijdagavond op Zaventem een Braziliaan met vier kilogram cocaïne. Zaterdagavond liet de onderzoeksrechter de man weer vrij, na de hele dag tevergeefs een tolk Portugees te hebben gezocht.

Fake news? Neen, het is wat we hier een paar jaar geleden berichtten. De intussen overleden Gentse professor criminologie Brice De Ruyver reageerde toen: 'Dit plaatst ons land in een zeer slecht daglicht. (...) Wat een grap. Hoe kan je als hoofdstad van Europa geen tolk Portugees vinden? Dat kan toch niet?'

Het is bekend dat politie en justitie vaak uren in het rond moeten bellen om een tolk te vinden. Dat is niet efficiënt, en een dagje rondbellen om een tolk Portugees te vinden is ook gewoon duur. Deze kost is niet goed zichtbaar, maar daarom niet minder reëel dan de 19 miljoen euro taalbijstand die politie en justitie vorig jaar bij gerechtsvertalers en -tolken inkochten. Niet zelden kost het rondbellen veel meer dan het eigenlijke tolken.

Dat kan veel beter, dachten ze bij vzw Lextra Lingua, vereniging van gerechtsvertalers en -tolken, een paar jaar geleden al. En ze zetten een permanentiedienst op. Zoek je een tolk, kijk je eerst even wie er stand-by is. Simpel toch? En tegelijkertijd handig ook voor de tolken, want wie moet er nu niet af en toe ook eens onbereikbaar zijn?

Deze permanentiedienst is nu beschikbaar in de vorm van een webapplicatie, een internetplatform waarmee politie en justitie veel sneller en kostenefficiënter de juiste tolk op het juiste moment op de juiste plaats kunnen vorderen. Een tolk Portugees op een zaterdag op de luchthaven bijvoorbeeld. Met dank aan matchmaker Lextra Lingua.

Deze taalprofessionals zijn de motoren van het meest meertalige parlement ter wereld (29/9/2018 Brussel)

Dag van de Meertaligheid in het Europees ParlementBen jij uit het juiste hout gesneden voor een carrière met talen?

Heb je passie én talent voor taal, dan biedt de taalsector momenteel geweldige kansen. Zo nodigt het Europees Parlement je uit om nu zaterdag 29 september een duik te komen nemen in het werk van de tolken en vertalers van het Europees Parlement.

Deze taalprofessionals zijn de motoren van het meest meertalige parlement ter wereld. Zegt het je wat?

Onderzoeksgroep tolkwetenschap viert lustrum met studiedag

Lustrumviering onderzoeksgroep tolkwetenschapDe onderzoeksgroep tolkwetenschap van de KU Leuven bestaat vijf jaar. Aanleiding voor een studiedag over getolkte communicatie in gerechtelijke en medische contexten.

Tolken noodzakelijk om rechten van vluchtelingen en migranten te vrijwaren

Tolken noodzakelijk om mensenrechten te vrijwaren"Tolken zijn noodzakelijk om de rechten van vluchtelingen en migranten te vrijwaren."

Dat zeggen de tolkwetenschappers Katalin Balogh en Heidi Salaets van de KU Leuven naar aanleiding van het rapport van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) over de kwestie Soedan.

Nieuw: online cursus tolken voor bijzondere doelgroepen

Tolken voor bijzondere doelgroepen16 procent van alle Europeanen leeft met een beperking. Leven met een beperking is een uitdaging, en dat is nog meer zo in een context die steeds meertaliger wordt. In deze meertalige context is vaak een tolk nodig. Tolken voor mensen met een beperking brengt op zijn beurt extra uitdagingen met zich mee.

Wie geïnteresseerd is in tolken voor mensen met een sensorische beperking of mensen die moeilijk begrijpen, heeft nog tot 15 maart 2018 toegang tot een online cursus die de Universiteit Gent hierover ontwikkeld heeft. De cursus is in het Nederlands en volledig gratis toegankelijk.

Update 13 feb 2018: toegang verlengd tot 15 mei 2018

Universiteit Gent lanceert opleiding en certificaat Beëdigd tolken

Permanente vorming voor beëdigd tolkenGeraak je in een EU-land als verdachte of beklaagde in een strafprocedure verzeild en spreek of versta je de taal van de procedure niet, dan is het je recht dat je wordt bijgestaan door een tolk. Kosteloos.

Bovendien hebben de EU-lidstaten met elkaar afgesproken dat de kwaliteit van de vertolking goed moet zijn. De kwaliteit moet in ieder geval zo goed zijn dat je de strafzaak kunt begrijpen en je recht van verdediging kunt uitoefenen. De tolk moet onafhankelijk en naar behoren gekwalificeerd zijn.

Dat is allemaal EU-breed afgesproken sedert 2010. Het staat in Richtlijn 2010/64 die op 15 november 2010 in werking trad. Deze richtlijn moest uiterlijk eind 2013 in alle EU-landen in nationale wetgeving zijn omgezet. In België nam dat wat meer tijd in beslag en is er ook voor de uitvoering van de wetgeving nog wat tijd nodig.

Intussen maakt de markt zich klaar om in te spelen op het nieuwe wettelijke kader en meer precies op de verplichte permanente vorming voor gerechtstolken en -vertalers.

Nieuwe basisopleiding voor wie als sociaal tolk wil werken

Nieuwe basisopleidingen sociaal tolkEr zijn in Vlaanderen ongeveer vierhonderd sociaal tolken actief. Wie als sociaal tolk aan de slag wil in Vlaanderen, moet eerst een certificaat behalen. En daarvoor moet de aspirant-sociaal tolk een opleidings- en certificeringstraject doorlopen. En met succes afronden natuurlijk.

Het traject bestaat uit verschillende onderdelen zoals een infosessie, een instaptoets, een begeleidingsgesprek, een basisopleiding die uit 2 modules bestaat met daartussenin een test, en ten slotte de certificeringstest. Wie slaagt voor de certificeringstest (telkens voor 1 talencombinatie), kan opgenomen worden in het Vlaams Register sociaal tolken.

De Dienst Certificering Sociaal Tolken en Vertalen van het Vlaams Agentschap Integratie en Inburgering start zeer binnenkort met drie basisopleidingen (module 1) sociaal tolken. In Antwerpen, Genk en Gent.

Aan het opleidings- en certificeringstraject is de voorbije periode grondig gesleuteld. Een update.

Rechtbankstage voor tolkstudenten

Rechtbankstage voor tolkstudentenVan 27 maart tot 14 april 2017 loopt een 25-tal tolkstudenten van Universiteit Gent stage bij de Rechtbank van Gent. Concreet bestaat de stage uit een onderdeel observatie, een onderdeel simulatie-oefeningen en een onderdeel werkervaring. Rechtbank en universiteit werken in dit initiatief samen om studenten gesitueerd te laten leren.

Een taalkronkel in het Belgische politieverhoor

Een taalkronkel in het meertalige politieverhoor in BelgiëGent, 28 juni 2016, Isabelle Bambust  -  Beste tolk, op 10 mei 2016 heb ik het geluk aan de Universiteit Gent te kunnen deelnemen aan de les deontologie van de tolk van professor Hildegard Vermeiren. Gastspreker is erepolitiecommissaris Dirk Rombouts. Hij legt met veel enthousiasme en passie en met een briljante zin voor de praktijk verschillende aspecten van het meertalige politieverhoor, de rol en de deontologische code van de tolk bloot. (1)

Erecommissaris Rombouts geeft de voorzet voor dit artikel. Want ik wist helemaal niet dat de ondervraging van een anderstalige volgens het Belgische recht ook anders kan verlopen dan met een tolk. Die andere mogelijkheden doen mijn wenkbrauwen fronsen. Volgens mij brengen ze de rechten van verdediging van de ondervraagde in gevaar.

In dit artikel wil ik dan ook pleiten voor het feit dat alleen u, beste tolk, voldoende garanties op een volwaardig verhoor van de anderstalige kunt bieden.

Aanvullende gegevens