Een taalkronkel in het Belgische politieverhoor

 


Schijnbare partijdigheid en probleem van taalcomfort

Ten derde kan de toepassing van deze mogelijkheid tot complexe situaties leiden wanneer er meerdere partijen bij een zaak betrokken zijn.

Hierna schets ik een zaak die voor het Europese Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) werd gebracht, maar die (volgens mij ten onrechte) niet-ontvankelijk werd geacht(3).

De verdachte heeft in deze zaak de Franse nationaliteit en wordt in Frankrijk vervolgd. Het slachtoffer heeft de Hongaarse nationaliteit. Met de verdachte spreekt de politie Frans, maar met het Hongaarse slachtoffer wordt Engels gesproken(4). De verdachte kan geen Engels. De situatie doet zich dus als volgt voor: 

In deze situatie moet de Franse politie een effort doen om met het Hongaarse slachtoffer in het Engels te spreken. Ook het Hongaarse slachtoffer moet een inspanning doen om een taal te gebruiken die voor hem niet de meest comfortabele taal is. Bovendien begrijpt de Franse verdachte geen Engels, waardoor hij niet kan vatten waarover het Hongaarse slachtoffer het heeft. En omdat ook de agent (zonder vertaling in het Frans) in het Engels met het Hongaarse slachtoffer spreekt, is dat voldoende reden voor de Franse verdachte om de Franse politie-agent partijdigheid te verwijten. Er rijst dus niet alleen een probleem van taalcomfort, maar ook van schijnbare partijdigheid.

Overigens is het in deze zaak niet helemaal duidelijk of de politie-agent in kwestie zelf de ondervrager was dan wel slechts de rol van tolk op zich nam en een tweede politie-agent de rol van ondervrager waarnam. Gezien de klacht van de verdachte (over het feit dat hij niet kan vatten waarover het slachtoffer het heeft), meen ik dat de politie-agent ook zelf ondervrager was en zich effectief zelf in het Engels rechtstreeks tot het Hongaarse slachtoffer heeft gericht.

Op de volgende manier had het veel transparanter gekund:

In deze situatie kan de Franse politie dus gewoon in het Frans spreken. Ook de Hongaar moet geen moeite meer doen om in het Engels te spreken en kan gerust Hongaars praten. Bovendien blijft de Fransman nu ook een volledig zicht op de andere taalstroom behouden. Er rijst met andere woorden geen probleem meer van taalcomfort of van schijnbare partijdigheid.

Aanvullende gegevens